Stappenplan

Wil je als ondernemer kosten besparen en bijdragen aan de energietransitie? Dan zijn er vaak veel opties en evenzoveel vragen. Welke maatregel past bij mijn bedrijf en bedrijfsactiviteiten. Hoe verdien ik mijn investering terug? Hoe financier ik deze en wie kan mij hier bij helpen. Hieronder volgt een beknopt stappenplan om ondernemers verder te helpen bij deze keuzes.

Stappenplan

1 Wie ben ik?

De eerste vraag die een ondernemer zich vaak stelt is wat wil ik? Of wat ga ik doen? Maar zonder te weten vanuit welke motivatie je werkt is dit lastig te bepalen. Wil je namelijk verduurzamen uit zakelijke overwegingen. Of spelen zaken als imago en goodwill ook een rol? Wil je alleen aan deze opgave werken of zoek je de samenwerking met andere (buur)bedrijven of lokale partijen? En wat past bij de eigen bedrijfsvoering? Waar valt winst te behalen? Of waar ben ik misschien wettelijk verplicht om sowieso al mee aan de slag te gaan?

Het is belangrijk om je deze vragen aan het begin van dit proces te stellen. Zo kun je later makkelijker besluiten over wat voor maatregelen je kiest en welke partijen je hier bij wilt betrekken. Het samen met de buren ontwikkelen van een windmolen is namelijk een heel andere opgave dan het vervangen van je eigen LED-verlichting. Daarnaast is het ook een groot verschil of u zelf de initiator bent van een project of dat u participeert in een project van buurbedrijven en/of inwoners.

2 Wat wil ik?

Er zijn legio verduurzamingsmaatregelen te verzinnen. De ene is makkelijker te realiseren dan de andere. Ook de effecten op je bedrijfsvoering en exploitatie zijn per maatregel verschillend. Op deze website staan een aantal maatregelen uitgewerkt met daarbij per maatregel een handige rekentool om te kijken wat de globale kosten van zo’n maatregel zijn. Dit kan richting geven aan uw keuze.

3 Wat kan ik?

De volgende stap is het verkennen van de mogelijkheden binnen je eigen bedrijf. Heb je een beschikbaar dak? Is de verlichting aan vervanging toe? Of zijn er andere verduurzamingsmaatregelen te verzinnen. Hierbij is het belangrijk om naast het financiële aspect ook de technische mogelijkheden goed in beeld te (laten) brengen. Niets is zo frustrerend dan een mooi plan wat uiteindelijk niet uitvoerbaar blijkt. Schakel hierbij ook de juiste experts in. Experts met ervaring en een duidelijk trackrecord op vergelijkbare projecten.

– Technisch
Veel duurzaamheidsmaatregelen vragen technisch inzicht en een goede analyse van de mogelijkheden. Zo is het bij het realiseren van een zonnedak bijvoorbeeld belangrijk wat de draagkracht van de dakconstructie is, maar ook of er een geschikte aansluiting op het netwerk van Enexis aanwezig is. Elke duurzaamheidsmaatregel heeft zo zijn technische randvoorwaarden. Het is onmogelijk dit zelf allemaal in te schatten. Een technisch expert kan u hier bij adviseren. Laat u waar mogelijk breed informeren. Ontwikkelingen gaan snel en niet elke installateur is op de hoogte van de nieuwste ontwikkelingen.

– Financieel
Om te kijken welke maatregel ook financieel goed past bij uw bedrijfsvoering kunt u in eerste instantie kijken naar de kosten maar is het ook belangrijk de opbrengsten op lange termijn op een rij te zetten. Dit doe je door het opstellen van een integrale businesscase. Dit klinkt in eerste instantie misschien wat zwaar maar deze zijn er in alle soorten en maten. Voor het vervangen van uw ledverlichting kan een simpele berekening volstaan. Voor een zonnedak of een nieuwe warmte installatie wordt deze al wat complexer. Ook hier is het belangrijk op tijd de juiste kennis toe te voegen aan het project. Denk daarbij aan uw accountant die u kan helpen met het opstellen van de businesscase en het (eventueel) verwerven van de nodige subsidies en/of financiering. Onderdeel van deze businesscase is onder andere een meerjarenperspectief. De exploitatie van een duurzamheidsmaatregel/project is langjarig – je wilt zekerheden over je investering (of ie nu van je zelf is of van de bank of van de leden van een coöperatie maakt niet uit) – dat vereist zorgvuldigheid in alles.

Naast het aanvragen van subsidie op het technische deel van de duurzaamheidsmaatregel kunnen er ook mogelijkheden zijn om (een deel van) de begeleidingskosten gesubsidieerd te krijgen. Om dit proces vlot te laten verlopen is het handig om of zelf of via de betrokken subsidieadviseur gebruik te maken van E-herkenning.

Wanneer het over financiering gaat is het belangrijk om te bezien in welke mate uw huisbank zich in wil zetten om groen te financieren cq financiering van energiezuinige maatregelen mee te nemen in het totale financieringsarrangement. Aangezien voor veel banken dit type financiering ‘nieuw’ is, is het van belang de juiste contactpersoon binnen de bank aan te spreken. Veelal is dit niet de accountmanager.

4 Hoe organiseer ik het en met wie werk ik samen?

Werken aan duurzaamheid kan uw bedrijf financieel voordelen bieden maar ook helpen bij het aanspreken van nieuwe doelgroepen en een bijdrage leveren aan de maatschappelijke meerwaarde van uw onderneming. Daarbij verschilt per duurzaamheidsmaatregel natuurlijk sterk wat de mogelijkheden zijn. Simpele maatregelen kun je makkelijk zelf doen maar het gezamenlijk stroom opwekken op het bedrijventerrein via zonnedaken of windmolens vraagt een veel complexere businesscase.

Zoek een goede onafhankelijke adviseur met een goede staat van dienst in de projecten waarmee je aan de gang wil. Zorg dat de keten organisatorisch  compleet gedekt is zodat de ene partij niet naar de ander kan wijzen.

Schakel, (zeker bij grote projecten) een second opinion in om de scherpe vragen te stellen.

5 Wat zijn de risico’s

Een andere belangrijk onderwerp bij het realiseren van verduurzamingsmaatregelen zijn het afdekken van risico’s. Hieronder vallen degelijke technische en financiële analyses maar ook het op tijd nadenken over verzekeringen en het beantwoorden van zoveel mogelijk wat als.. vragen.
Denk hierbij bijvoorbeeld aan;

  • Als de organisatie failliet gaat dan…(krijgt de bank de inkomsten);
  • Als er brand ontstaat dan… (is er een verzekering afgesloten);
  • Als er te weinig onderhoud aan de panelen is dan….(is er een onderhoudscontract);
  • Als de opbrengst te laag is dan….(is er een opbrengstgarantie).

Case

Het bedrijf

De inVia Groep uit Vriezenveen is te kenmerken als een betekenisvolle onderneming. InVia is een leerwerkbedrijf dat tot doel heeft om mensen met afstand tot de arbeidsmarkt te helpen om stappen te zetten op die arbeidsmarkt. Door passend werk te bieden op ieders eigen niveau en met de juiste begeleiding, komen mensen tot bloei (bron: www.inVia.nl).

Door Wajongers in te zetten op wat zij kunnen, is vanaf 2012 een uitstroom van meer dan 200 Wajongers naar regulier werk (contracten van minimaal een half jaar) gerealiseerd.

De bewuste focus op een rendabel maatschappelijk verdienmodel zit in de haarvaten van de onderneming en de ondernemer. Eigenaar Bas Winkel kenmerkt zich als een ondernemer die kansen ziet, het lef heeft deze te verzilveren en waarbij het woord ‘opgeven’ niet in zijn woordenboek voorkomt.
Dit maakt dat Bas maatschappelijk impact wil maken. Niet alleen door inzet van Wajongers, ook door te investeren in duurzaamheid. In dit geval in de aanschaf van zonnepanelen.

De wens

Bas wil investeren in de toekomst van de onderneming. Dit heeft hij de afgelopen tijd gedaan in onder andere rijdend materieel, het aankopen van het bedrijfspand, verschillende verbouwingen en de aanschaf van een zaagmachine. Deze investeringen kenden een korte termijn belang aangezien deze tot direct rendement hebben geleid. Investeringen die zijn oorspronkelijke wens om zijn dak te bedekken met 600 panelen onder druk hebben gezet. Op dit moment is deze lange termijn investering opnieuw actueel en zoekt Bas naar passende financieringsvormen.
De investeringswens is te omschrijven als volgt:

  • Aanschaf van 600 zonnepanelen voor een bedrag van circa € 150.000;
  • Aangezien de dakbedekking verouderd is, wordt gelijktijdig de huidige dakbedekking vervangen hetgeen een investering vraagt van € 15.000;
  • Investering in een grootverbruikersaansluiting. Deze verplichting vloeit voort uit de SDE+.

Grootverbruikersaansluitingen hebben een aansluitcapaciteit groter dan de 3 x 80 A. Dit betekent in de praktijk een wijziging in de meterkast en mogelijk bekabeling. Dit vraagt een investering van
€ 8.000.

Op basis van deze wens zijn bij verschillende leveranciers van zonnepanelen offertes aangevraagd en is als leverancier gekozen voor TND Duurzaam. Uitgaande van deze investeringswens heeft Bas met inzet van een subsidieadviesbureau een SDE subsidie aangevraagd en toegewezen gekregen. Op basis van deze beschikking moeten de zonnepanelen uiterlijk voor 26 april 2020 in bedrijf zijn. Dit uitgaande van de subsidieverlening per 26 april 2017 en de opdrachtverstrekking per 18 april 2018. Vervolgens moet de installatie binnen 3 jaar in productie zijn.

Het is van belang direct rekening te houden met de beoogde totale hoeveelheid panelen, te weten iets minder dan 600 stuks ofwel een vermogen van 173 kVA (de kleinste grootverbruiker) aanvragen bij de netbeheerder betekent een aansluiting van: > 3 x 80 A t/m 3 x 250A (173 kVA).
In de case inVia is het relevant vast te stellen of de huurders in- of exclusief elektriciteit huren.

Voor inVia is op dit moment de hybride variant van toepassing. Dit betekent dat er wordt gestart om op het huidige dak 110 panelen te plaatsen. Vervolgens wordt parallel hieraan gestart met het traject om een coöperatie op te richten waaraan familie, vrienden en personeel kunnen deelnemen. Met name de gedachte medewerkers een ‘Aandeel Invia-energie’ te verstrekken past bij de ondernemersvisie van Bas.

De stapppen

In feite worden in dit geval drie sporen gevolgd:

  • Vanuit subsidie gedacht (47.500 kWh) kunnen ongeveer 180 panelen gelegd worden. De
    beste businesscase ontstaat indien de opwekking wordt afgestemd op het eigen verbruik van het pand. Dit betekent 110 panelen voor SDE+ regeling. Of de extra panelen moeten worden geïnstalleerd (puur voor teruglevering) is vanuit financieel oogpunt waarschijnlijk een goed plan;
  • Wordt 17.000 kWh teruggeleverd aan het net middels 90 andere panelen;
  • Wordt restant van 400 panelen ondergebracht in een coöperatie.
    Waarbij vervolgens met de energiemaatschappijen kan worden onderhandeld over de
    tarieven voor onder meer terug levering (bijvoorbeeld met GreenChoice, PureEnergie en/of Van de Bron).

In het kader van een mogelijke coöperatie spelen de volgende basisvragen:

  • Wat is de doelstelling van de coöperatie? Waarom wordt de coöperatie opgericht: puur
    financieel? Samen met de buren? Maatschappelijke relevantie?
  • Wat zijn de kosten voor de coöperatie?
  • Wie zorgt voor de ledenadministratie?

Gezien het specialistische karakter van deze vorm is het raadzaam tijdig een specialist in te schakelen via de provincie Overijssel.

Het verhaal

Uit eerdere contacten met de gemeente blijkt dat men de ideeën die Bas heeft een warm hart toedraagt. Het is in dit geval relevant weer contact met de gemeente te hebben om de ideeën te bespreken en te bezien of de gemeente een gemeentegarantie wil verstrekken. Dit laatste is relevant aangezien de ‘hybride’ vorm van particulieren (familie, vrienden en personeel) een investering vraagt.

De uit te werken businesscase dient als onderlegger voor het zoeken naar bijpassende financiering.

Op korte termijn wordt door Bas een presentatie / flyer gemaakt die als basis kan dienen voor de te plannen gesprekken met de gemeente.

De financiering

Uitgaande van de casus ‘inVia geeft energie!’ zijn de volgende kosten en opbrengsten relevant.

Kosten

  • Aanschaf panelen en omvormers
  • Kosten aanpassing dak
  • Bekabeling
  • Advieskosten (o.a. subsdieadviseur en accountant)

Opbrengsten

  •  Inverdieneffect door het zijn van ‘grootverbruiker’
  • Opbrengsten zonnestroom door verkoop aan derden
  • Kostenverlaging eigen stroomverbruik

Op basis van deze variabelen wordt separaat een rekenmodel uitgewerkt. Hierbij tevens rekening houden met een mogelijke herfinanciering van het pand.

Kansen en bedreigingen

Uitgaande van de case bij inVia spelen de volgende risico’s/aandachtspunten en kansen:

Risico’s/aandachtspunten

  • Terugverdientijd
  • Technisch onvoorziene problemen
  • Op korte termijn vrij maken van financiële middelen
  • Mogelijkheden voor terug levering
  • Overbelasting netwerk

Kansen

  • Maatschappelijke impact
  • Betrokkenheid stakeholders
  • Reductie energiekosten
  • Aantrekken bezoekers vanwege het unieke karakter.